Η κλήση για βοήθεια έγινε στις 23:13  και η απάντηση που δόθηκε ήταν ότι δεν υπήρχε διαθέσιμος οδηγός για το ασθενοφόρο. Ακολούθησε μια αυτοσχέδια κινητοποίηση, με αστυνομικούς να μεταφέρουν απινιδωτή και έναν διασώστη του ΕΚΑΒ εκτός υπηρεσίας να προσπαθεί να προσφέρει τις πρώτες βοήθειες. Ο άνδρας μεταφέρθηκε τελικά στο Κέντρο Υγείας Ξυλοκάστρου στις 12:14, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του. Μια ώρα που, σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν είναι απλώς χρόνος· είναι η διαφορά ανάμεσα στη ζωή και την απώλεια.

Την ίδια στιγμή, οι απαντήσεις των αρμόδιων φορέων συνθέτουν μια εικόνα διάχυσης ευθυνών που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Το ΕΚΑΒ δηλώνει ότι έχει τη διαχείριση των κλήσεων αλλά όχι των πληρωμάτων, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις ανήκουν σε δομές της πρωτοβάθμιας φροντίδας. Η 6η Υγειονομική Περιφέρεια δηλώνει άγνοια για το περιστατικό, ενώ το Κέντρο Υγείας επιβεβαιώνει την έλλειψη οδηγού και την υποστελέχωση. Κανείς δεν αρνείται το πρόβλημα, αλλά κανείς δεν εμφανίζεται να έχει την πλήρη ευθύνη. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται το πιο ανησυχητικό στοιχείο: σε ένα σύστημα όπου η ευθύνη είναι κατακερματισμένη, η αποτυχία γίνεται συλλογική αλλά χωρίς συγκεκριμένο αποδέκτη.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, έρχονται να προστεθούν και οι αναφορές πολιτών για ένα ασθενοφόρο που είχε δωρηθεί στον Δήμο πριν από χρόνια από μια μητέρα που έχασε το παιδί της. Μια πράξη με βαθύ ανθρώπινο και συμβολικό φορτίο, που στόχο είχε να μην βιώσουν άλλοι την ίδια απώλεια. Σήμερα, η εικόνα που καταγράφεται –και αποτυπώνεται και στο φωτογραφικό υλικό– είναι αποκαλυπτική: ένα ασθενοφόρο σταθμευμένο εκτός δομής υγείας, σε αγροτική περιοχή, εμφανώς ανενεργό, χωρίς καμία ένδειξη επιχειρησιακής ετοιμότητας. Δεν πρόκειται για ένα όχημα σε χρήση, αλλά για ένα μέσο που δείχνει εγκαταλελειμμένο, μακριά από τον ρόλο για τον οποίο αποκτήθηκε.

Αν οι αναφορές αυτές ισχύουν, τότε η συζήτηση δεν αφορά μόνο την υποστελέχωση, αλλά και τη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων. 

Το ερώτημα που προκύπτει είναι ευθέως πολιτικό και δεν επιδέχεται υπεκφυγές. Εφόσον ένας Δήμος δεν μπορεί να αξιοποιήσει ένα ασθενοφόρο για τον σκοπό για τον οποίο προορίζεται, γιατί δεν προχώρησε σε συνεργασία ή παραχώρησή του στο ΕΚΑΒ, ώστε να ενταχθεί σε ένα οργανωμένο δίκτυο επείγουσας ανταπόκρισης; Υπήρξε τέτοια πρόθεση και απορρίφθηκε; Υπήρξε αδυναμία ή απλώς δεν τέθηκε ποτέ ως προτεραιότητα; Και ποιος ελέγχει τελικά την τύχη μιας δωρεάς που προορίζεται για την προστασία της ανθρώπινης ζωής;

Η υπόθεση του Ξυλοκάστρου αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο από μια απλή επιχειρησιακή δυσλειτουργία. Αναδεικνύει ένα μοντέλο διοίκησης όπου οι αρμοδιότητες διαχέονται ανάμεσα σε διαφορετικά επίπεδα – κεντρικό κράτος, υγειονομικές περιφέρειες, τοπικές δομές – χωρίς να υπάρχει πάντα σαφής γραμμή ευθύνης και λογοδοσίας. Σε τέτοιες συνθήκες, ακόμη και όταν υπάρχουν μέσα, αυτά δεν αξιοποιούνται, και όταν υπάρχει ανάγκη, η ανταπόκριση εξαρτάται από την τύχη, την καλή θέληση ή την προσωπική πρωτοβουλία όσων βρίσκονται κοντά στο περιστατικό.

Δεν είναι η πρώτη φορά που αναδεικνύονται ελλείψεις σε πληρώματα ασθενοφόρων στην περιφέρεια. Ωστόσο, όταν αυτές οι ελλείψεις συνδυάζονται με εικόνες ανενεργών οχημάτων και με αντικρουόμενες δηλώσεις αρμοδίων, τότε το πρόβλημα παύει να είναι μόνο λειτουργικό και γίνεται ζήτημα πολιτικής ευθύνης. Γιατί η υγεία δεν κρίνεται στις ανακοινώσεις, αλλά στην πράξη, στο αν και πόσο γρήγορα μπορεί να φτάσει βοήθεια σε έναν άνθρωπο που τη χρειάζεται.

Η ουσία είναι απλή αλλά σκληρή. Ένας άνθρωπος χάθηκε περιμένοντας ένα ασθενοφόρο που δεν μπόρεσε να κινηθεί. Και την ίδια στιγμή, ένα άλλο ασθενοφόρο φαίνεται να μένει εκτός χρήσης, παροπλισμένο. 

Αν αυτό δεν είναι λόγος για ξεκάθαρες απαντήσεις, τότε τι είναι; Σε ένα κράτος που θέλει να λειτουργεί με όρους ευθύνης, τέτοια ερωτήματα δεν μπορεί να μένουν αναπάντητα. Γιατί κάθε καθυστέρηση, κάθε παράλειψη, κάθε απόφαση που δεν ελήφθη, μετριέται τελικά σε ανθρώπινες ζωές.

**Προσπαθήσαμε να επικοινωνήσουμε με τον δήμαρχο Ξυλοκάστρου κ. Τσιώτο και τον αντιδήμαρχο Κοινωνικής πολιτικής κ. Κολοκυθά, αλλά κάτεστη αδύνατο, παρά τις προσπάθειές μας.

Χ@ρα