Τη στιγμή που ο περιφερειακός ανταγωνισμός μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ δείχνει να κλιμακώνεται με αφορμή και τον πόλεμο στο Ιράν αλλά και τον προσανατολισμό δράσης του IDF στο βόρειο μέτωπο προς τον Λίβανο, η Άγκυρα επιχειρεί να υπονομεύσει τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ, η οποία λειτουργεί υποδειγματικά σε ό,τι αφορά την Ανατολική Μεσόγειο και προσφέρει επίσης δυνατότητες για την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της Αθήνας και της Λευκωσίας απέναντι στις μείζονες απειλές ασφάλειας που αντιμετωπίζουν.

Με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να έχει κλιμακώσει την αντιπαράθεσή του αυτή την εβδομάδα με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου και τον τουρκικό Τύπο να επαναφέρει σενάρια περί ενδεχόμενης «παράσυρσης» του Τραμπ από τον Νετανιάχου, ώστε μετά το Ιράν να στοχοποιηθεί η Τουρκία, ο Χακάν Φιντάν επέλεξε στη χθεσινή συνέντευξή του να εμπλέξει στην αντιπαράθεση αυτή Τουρκίας – Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο.

«Το ζήτημα της τριάδας Ελλάδα – ελληνοκυπριακή πλευρά – Ισραήλ, που εμπλέκονται, ή δίνουν την εντύπωση ότι εμπλέκονται, σε μια επιχείρηση με στόχο την περικύκλωση της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, είναι ένα θέμα που βρίσκεται υπό τη στενή μας παρακολούθηση. Τώρα, βλέπουμε ότι η Ελλάδα ακολουθεί πολύ επικίνδυνες πολιτικές εδώ. Υπάρχουν πολύ ενδιαφέρουσες πτυχές στην προσπάθεια της Ελλάδας να ακολουθήσει εδώ πολιτικές μόνη της, πολιτικές που καμία άλλη χώρα στην Ευρώπη δεν ακολουθεί. Η συνεργασία στην οποία επιδίδονται δεν φέρνει περισσότερη ασφάλεια. Φέρνει περισσότερη ανασφάλεια, περισσότερα προβλήματα και περισσότερο πόλεμο. Τους το είπαμε. Το είπαμε στους Έλληνες και, μέσω αυτών, το είπαμε και στην ελληνοκυπριακή πλευρά».

Αυτό δήλωσε ο κ. Φιντάν, ο οποίος για μία ακόμη φορά προσπάθησε να εμφανίσει ως «απειλή για την ασφάλεια» την τριμερή συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, η οποία έχει και τη στήριξη των ΗΠΑ και δεν έχει φυσικά επιθετικό χαρακτήρα. Ο κ. Φιντάν μάλιστα καυχήθηκε ότι η Τουρκία απέτρεψε την προσπάθεια προσέλκυσης και άλλων χωρών σε αυτό το σχήμα, χωρίς να κάνει συγκεκριμένη αναφορά. Πάντως, οι ΗΠΑ έχουν συμμετάσχει και πρόσφατα (το περασμένο φθινόπωρο) στο σχήμα 3+1 σε επίπεδο υπουργών Ενέργειας.

Η απάντηση της Ελλάδας

Η αντίδραση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών ήταν άμεση και στην ανακοίνωσή του επισημαίνεται ότι «η Ελλάδα διαμορφώνει την εξωτερική της πολιτική ανεξάρτητα, δεν δέχεται υποδείξεις, ούτε οφείλει εξηγήσεις σε κανέναν. Κινδυνολογίες και απόπειρες διαστρέβλωσης της πραγματικότητας δεν ωφελούν, ειδικά την περίοδο αυτή της περιφερειακής αστάθειας και αβεβαιότητας».

Επίσης, το ΥΠΕΞ αναφέρει ότι «η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ και αιρετό μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, έχει αποδείξει ότι εργάζεται διαχρονικά με συνέπεια για τη σταθερότητα, τις σχέσεις καλής γειτονίας και την ειρήνη» και απορρίπτει και τις τουρκικές αιτιάσεις, τονίζοντας ότι οι τριμερείς στις οποίες συμμετέχει η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία «έχουν ειρηνικό σκοπό και δεν στρέφονται εναντίον τρίτων».

Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι τόσο η Αθήνα όσο και η Λευκωσία, παρά τη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, δεν ταυτίζονται με τις πολιτικές του. Είναι πρόσφατες οι δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη, με τις οποίες εξέφραζε την έντονη διαφοροποίηση της Ελλάδας από τις πολιτικές Νετανιάχου στη Γάζα και στον Λίβανο, ενώ είχε ταχθεί υπέρ της διπλωματικής λύσης στο ζήτημα του Ιράν.

Η συνεργασία
Η Τουρκία είναι ανήσυχη από το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια, πρώτα η Κύπρος αλλά και στη συνέχεια η Ελλάδα, στο πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας με το Ισραήλ, έχουν προχωρήσει και στη σύναψη συμφωνιών για την προμήθεια εξελιγμένου αμυντικού υλικού, με πιο πρόσφατη τη συμφωνία της Ελλάδας για την αγορά του συστήματος PULS, ενώ και η Κύπρος έχει ενισχύσει την αμυντική της διάταξη, αποκτώντας από το Ισραήλ τους πυραύλους BARAK.

Παρά τις αντιδράσεις της Άγκυρας, ούτε οι Αμερικανοί εμπόδισαν αυτή τη συμφωνία της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά αντιθέτως έχουν αναπτύξει και μια ιδιαίτερη αμυντική σχέση με την Κύπρο, αίροντας το εμπάργκο στην πώληση αμυντικού υλικού, με κοινές ασκήσεις αλλά και με την παροχή διευκολύνσεων στις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή.

Και όλα αυτά εξελίσσονται παράλληλα με την ανάδειξη των μεγάλων δυνατοτήτων στις ελληνοαμερικανικές στρατηγικές σχέσεις, με την παραχώρηση διευκολύνσεων στην Ελλάδα, αλλά και με την ανάδειξη της χώρας μας ως κόμβου για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Με δεδομένο τον ρόλο τον οποίο διεκδικεί η Άγκυρα στην περιοχή, ως ηγέτιδα του μουσουλμανικού κόσμου και ως «μεσάζων» μεταξύ Ανατολής–Δύσης και Βορρά–Νότου, με τον πόλεμο στο Ιράν όπου καθαρά τάχθηκε με την Τεχεράνη, θεωρεί ότι οι στόχοι της απειλούνται πλέον από ένα Ισραήλ το οποίο θα βγει ενισχυμένο από αυτή την πολεμική περιπέτεια.

Ένα Ισραήλ που έχει ισχυρή επιρροή στον Ντόναλντ Τραμπ και φαίνεται να έχει πάρει «λευκή επιταγή» για να ξεκαθαρίσει τους «πληρεξούσιους» του Ιράν σε Λίβανο και Συρία, την οποία χρησιμοποιεί βεβαίως με τρόπο που υπερβαίνει αυτόν τον στόχο.

Και κυρίως τα τουρκικά ΜΜΕ, αλλά και αντιϊσραηλινά κέντρα στην Ουάσιγκτον, προωθούν την θεωρία ότι η πολιτική Νετανιάχου https://www.protothema.gr/tag/mpentzamin-netaniaxoy/πλέον συνδέεται με την εκπλήρωση «βιβλικών» επιδιώξεων για κυριαρχία από τον Νείλο μέχρι τον Ευφράτη.

Ο Τραμπ

Η Τουρκία και ο Ερντογάν, μέσα σε αυτό το περιβάλλον, διακατέχονται από ανησυχία, καθώς γνωρίζουν ότι στην «επεκτατική» πολιτική του Ισραήλ, με επίκληση την αντιμετώπιση των πληρεξουσίων του Ιράν και την εξάλειψη των απειλών για την ασφάλειά του, δεν μπορούν να αντιδράσουν παρά μόνο ρητορικά. Κάτι το οποίο κάνει και με ακραίο τρόπο ο κ. Ερντογάν, καθώς κάθε άλλη κίνηση θα οδηγούσε σε μια μείζονα περιφερειακή κρίση και σε ευθεία σύγκρουση των δύο χωρών, συμμάχων των ΗΠΑ, όπου μικρές αμφιβολίες υπάρχουν για το ποιας πλευράς θα έπαιρναν το μέρος.

Ορισμένοι αναλυτές στην Τουρκία μάλιστα έσπευσαν να εξηγήσουν την επιθετική στάση του Τραμπ έναντι των συμμάχων του ΝΑΤΟ και τις απειλές για αποχώρηση από τη Συμμαχία ως προσπάθεια αποστασιοποίησης της Ουάσιγκτον από το ενδεχόμενο μιας σύγκρουσης Τουρκίας–Ισραήλ, καθώς η Τουρκία, ως μέλος του ΝΑΤΟ, θα ζητούσε την ενεργοποίηση του Άρθρου 5 για αμοιβαία συνδρομή.

Η Άγκυρα, απαντώντας με την έντονη αντιϊσραηλινή ρητορική, επιδιώκει να προσεγγίσει και τη μερίδα εκείνη της κοινής γνώμης αλλά και του πολιτικού κατεστημένου στην Ουάσιγκτον που θεωρεί ότι ο Νετανιάχου είναι αυτός που παρέσυρε τον πρόεδρο Τραμπ στον πόλεμο με το Ιράν. Και, με ευρύτερη στόχευση, ενοχοποιώντας και την τριμερή Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, να υπονομεύσει και τη στρατηγική σχέση των ΗΠΑ με την Ελλάδα και την Κύπρο.

Με την εκκρεμότητα του Ιράν να παραμένει, η διαμόρφωση μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας στη Μέση Ανατολή έχει ακόμη πολλές «πράξεις», και η πιο σημαντική από αυτές θα είναι η έκβαση του ανταγωνισμού Τουρκίας–Ισραήλ, ο οποίος πλέον δεν είναι κρυφός.

protothema.gr