Σε μια συγκυρία κατά την οποία η Ελλάδα επιχειρεί να εδραιώσει τον ρόλο της ως ενεργειακός κόμβος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, οι υπογραφές των συμβάσεων για τις θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου με τις Chevron και Helleniq Energy σηματοδοτούν μια νέα φάση για το εγχώριο πρόγραμμα ερευνών υδρογονανθράκων.

Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνης Στεφάτος, παρουσίασε αναλυτικά το οικονομικό αποτύπωμα, τα χρονοδιαγράμματα και τις επενδυτικές δεσμεύσεις, σκιαγραφώντας έναν οδικό χάρτη που –υπό την προϋπόθεση θετικών γεωλογικών αποτελεσμάτων– οδηγεί σε πιθανή παραγωγή φυσικού αερίου την περίοδο 2032-2035.

Το οικονομικό αποτύπωμα: 40% επιστροφή στο ελληνικό Δημόσιο

Το ερώτημα "τι σημαίνουν όλα αυτά για την εθνική οικονομία" επιχειρήθηκε να απαντηθεί με συγκεκριμένους αριθμούς .

Οι συμβάσεις προβλέπουν:

20% εταιρικό φόρο
5% περιφερειακό φόρο
Royalties4% έως 15%, κλιμακούμενα ανάλογα με το επίπεδο παραγωγής
Μπόνους υπογραφής 3,45 εκατ. ευρώ
Μπόνους πρώτης παραγωγής 5,5 εκατ. ευρώ
Πρόσθετα κλιμακούμενα μπόνους παραγωγής 49,2 εκατ. ευρώ
Δικαιώματα παραχώρησης ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο από 700 χιλ. έως 35 εκατ.
Έως 25 εκατ. ευρώ σε trainingfees προς την ΕΔΕΥΕΠ
Τραπεζικές εγγυήσεις για κάθε φάση του προγράμματος

Με βάση τα μοντέλα που έχει "τρέξει" η ΕΔΕΥΕΠ για κάθε σύμβαση, το συνολικό ποσοστό επιστροφής προς το ελληνικό Δημόσιο –συνυπολογίζοντας φόρους και δικαιώματα– εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 38-41% δηλαδή περίπου 40% των κερδών επιστρέφει στο ελληνικό κράτος.

Πρόκειται για ένα μίγμα άμεσων δημοσιονομικών εσόδων (φόροι, royalties), τοπικής αναπτυξιακής ενίσχυσης (περιφερειακός φόρος) και έμμεσων ωφελειών (τεχνογνωσία, εκπαίδευση, εγγυήσεις), που δημιουργεί μια πολυεπίπεδη οικονομική επίδραση.

Οι τρεις φάσεις των ερευνών – Συμπίεση χρονοδιαγραμμάτων
Η νέα γενιά συμβάσεων χαρακτηρίζεται από συντόμευση κατά ένα έτος σε σχέση με τα προηγούμενα προγράμματα, με συνολικό ερευνητικό κύκλο επτά ετών αντί οκτώ.

1η Φάση – Δισδιάστατα (2D) σεισμικά, που έχει διάρκεια 3 έτη και προβλέπει ελάχιστη δαπάνη που καλύπτεται από τραπεζική εγγύηση 17,5 εκατ. ευρώ. Περιλαμβάνει εκτεταμένες σεισμικές καταγραφές και χαρτογράφηση υπεδάφους. Στο μπλοκ Α2, για πρώτη φορά, ξεκινούν απευθείας τρισδιάστατα (3D) δεδομένα

2η Φάση – Τρισδιάστατα (3D) σεισμικά, που έχει διάρκεια: 2 έτη και προβλέπει τραπεζική εγγύηση 24 εκατ. ευρώ. Σε αυτή τη φάση γίνεται πυκνή απεικόνιση των πιθανών γεωλογικών στόχων

3η Φάση – Ερευνητικές γεωτρήσεις με διάρκεια 2 έτη. Προβλέπεται τουλάχιστον μία γεώτρηση ανά περιοχή. Απαιτούνται τραπεζικές εγγυήσεις 100 εκατ. ευρώ. Εάν οι γεωτρήσεις αποδώσουν θετικά αποτελέσματα, η διαδικασία μπορεί να περάσει στη φάση ανάπτυξης και εκμετάλλευσης.

Συμπεριλαμβανομένων και των επενδύσεων για γεωτρήσεις το συνολικό ύψος των επενδύσεων που προβλέπονται φτάνουν τα 790 εκατ. ευρώ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 2014 έως σήμερα η ελάχιστη εγγυημένη δαπάνη πρώτης φάσης ήταν 35,992 εκατ. ευρώ ενώ οι πραγματικές επενδύσεις έφτασαν τα 176,560 εκατ. ευρώ. Από αυτά, 111 εκατ. ευρώ επενδύθηκαν σε σεισμική χαρτογράφηση. Πρόκειται για μια "εθνική παρακαταθήκη" δεδομένων, που αυξάνει δραστικά τη γεωλογική γνώση της χώρας.

Στο νέο κύκλο προστίθενται 41,475 εκατ. ευρώ νέων δεσμεύσεων για σεισμικά ενώ η γεώτρηση στο μπλοκ 2 του Ιονίου εκτιμάται σε περίπου 80 εκατ. ευρώ. Σε πλήρη ωρίμανση όλων των περιοχών, οι μελλοντικές ερευνητικές γεωτρήσεις εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσουν έως τα 790 εκατ. ευρώ . Συνολικά, εφόσον όλες οι περιοχές ωριμάσουν, το πρόγραμμα μπορεί να φτάσει έως €1 δισ. επενδύσεων στην εξερεύνηση.

Το ποσό αυτό αφορά αποκλειστικά την ερευνητική φάση. Εάν υπάρξουν εμπορικές ανακαλύψεις, οι επενδύσεις ανάπτυξης κοιτασμάτων θα είναι πολλαπλάσιες.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η επιτάχυνση των διαδικασιών είχε και ποσοτικό αποτέλεσμα καθώς το 2025 οι ενεργές παραχωρήσεις ανέρχονταν σε 47.905 τ.χλμ. ενώ το 2026 αυξάνονται σε 94.094 τ.χλμ., δηλαδή σχεδόν διπλασιάζονται. Η διαδικασία αξιολόγησης ολοκληρώθηκε σε 17 μήνες, έναντι 22 μηνών στο παρελθόν, στοιχείο που ενισχύει το επενδυτικό σήμα προς τη διεθνή αγορά.

Ο ορίζοντας παραγωγής: 2032–2035
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό που παρουσίασε η διοίκηση της ΕΔΕΥΕΠ οι σεισμικές έρευνες θα εξελίσσονται έως το 2030, οι γεωτρήσεις αναμένεται να κορυφωθούν έως το 2032 ενώ η περίοδος 2032–2035 θεωρείται κρίσιμη για πιθανή έναρξη παραγωγής εφόσον βεβαίως έχουμε θετικά γεωλογικά αποτελέσματα, σταθερό επενδυτικό περιβάλλον και ευνοϊκές αγορές φυσικού αερίου.

Τι αλλάζει για την Ελλάδα
Εάν το σενάριο επιβεβαιωθεί, η Ελλάδα θα μπορούσε να επιτύχει πολλαπλά οφέλη:

Να μειώσει την εξάρτηση από εισαγωγές φυσικού αερίου
Να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση στην περιφερειακή αγορά
Να δημιουργήσει ένα νέο εξαγωγικό προϊόν
Να ενισχύσει δημοσιονομικά έσοδα σε βάθος δεκαετιών
Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η ενεργειακή ασφάλεια συνδέεται άμεσα με τη γεωπολιτική σταθερότητα, οι έρευνες υδρογονανθράκων αποκτούν στρατηγική διάσταση.

capital.gr