Τότε τα αρ νουβό, αρ ντεκό και νεογοτθικά μέγαρα του Μανχάταν κατεδαφίστηκαν και χτίστηκαν οι πρώτοι πρωτόγονοι ουρανοξύστες, όπως το Flat Iron. H τρίτη πρωτεύουσα του παγκόσμιου καπιταλισμού (μετά το Άμστερνταμ και το Λονδίνο) απέκτησε σιγά σιγά αυτό για το οποίο έγινε γνωστή παγκοσμίως και την έκανε πόλη-σύμβολο το skyline της.
Στην Ευρώπη οι ουρανοξύστες δεν βρήκαν την ίδια ανταπόκριση και μόνο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δειλά δειλά εμφανίζονται σποραδικά κάποιοι. Έτσι έχουμε τον πύργο του Μονπαρνάς στο Παρίσι τη δεκαετία του ’60, ελάχιστους στο Λονδίνο και στο Μιλάνο. Στα Βαλκάνια τη δεκαετία του ’70 έχουμε τον Πύργο των Αθηνών, το υψηλότερο κτήριο στα Βαλκάνια, και στο Βελιγράδι τον Beogradanka.
Τα πράγματα στην Ευρώπη άλλαξαν άρδην στις αρχές του ’90 και τις αρχές του 20ού αιώνα, όταν πια απενοχοποιημένα χτίζεται το συγκρότημα της Defence στο Παρίσι, και στο κέντρο του Λονδίνου στην κυριολεξία και ενίοτε με άσχημο τρόπο «φυτεύονται» τεράστιοι ουρανοξύστες, όπως ο Shard, που αλλάζουν για πάντα την πόλη.
Η κατάσταση αλλάζει και στην ευρωπαϊκή περιφέρεια με τέσσερα χαρακτηριστικά παραδείγματα: το Μιλάνο, τη Μόσχα, το Kucuk Manhattan (μικρό Μανχάταν) της Κωνσταντινούπολης και το φουτουριστικό Τελ Αβίβ.
Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν στα πέριξ ημών, η Αθήνα επεκτείνεται συνεχώς προς τα βόρεια και τα ανατολικά, μετατρεπόμενη σε μια «πέτσα» από τσιμέντο που έχει καλύψει τη μισή Αττική, καταστρέφοντας χλωρίδα και πανίδα, δημιουργώντας τεράστιες αποστάσεις, άρα και τεράστιο οδικό, αποχετευτικό, τηλεπικοινωνιακό, ηλεκτροδοτικό δίκτυο με ό,τι αυτό συνεπάγεται, μόνο και μόνο γιατί –για κάποιον περίεργο, μοναδικό λόγο– οι Έλληνες αρχιτέκτονες, που στην κυριολεξία έχουν καταστρέψει αισθητικά τις ελληνικές πόλεις καθιστώντας τες τις πιο άσχημες παγκοσμίως, έχουν ουρανοξυστοφοβία...
Προσωπικά, θα μου άρεσε πάρα πολύ ένα παραλιακό μέτωπο με μια συστάδα πανύψηλων γυαλιστερών ουρανοξυστών από το Ελληνικό και κάτω που θα λαμποκοπούσαν μέχρι το Κεντρικό Αιγαίο, δηλώνοντας δύναμη, σφρίγος και επιβολή. Δεν θα προσέβαλλε καθόλου την αισθητική μου ένας Πειραιάς με φουτουριστικούς ουρανοξύστες να λικνίζονται στα νερά του δεύτερου μεγαλύτερου λιμανιού της Ευρώπης.
Θα ήθελα πάρα πολύ μετά το Ψυχικό, εκατέρωθεν της Κηφισίας στο παρμπρίζ του αυτοκινήτου μου να αντικατοπτρίζονται πανύψηλοι, λυγερόκορμοι ουρανοξύστες και όχι άθλιες πολυκατοικίες του μοντερνισμού και του τρισάθλιου Bauhaus που δεν έχει να κάνει σε τίποτε με την ελληνική πραγματικότητα.
Όταν ο Περικλής αποφάσισε να κάνει το οικοδομικό πρόγραμμα της Αθήνας, οι Πικιώνηδες και οι Κωνσταντινίδηδες της εποχής τον κατηγόρησαν για αλαζονεία, έπαρση και ότι στολίζει πολύ την Αθήνα και ότι ο Παρθενώνας θα την κάνει να μοιάζει με πόρνη.
Ευτυχώς δεν τους άκουσε!
Σπύρος Γόγολος
manifesto.gr
